Güvenlik

Yazılım kurmak: güvenli yol ve kaçınılacaklar

Bilgisayarların bozulmasının en yaygın nedeni donanım değil; yanlış yerden indirilmiş bir kurulum dosyası.

Yayımlandı 18 Ağustos 2026 · Güncellendi 10 Eylül 2026

Nereden indirmeli

Bir programı indirmenin tek güvenli yolu, üreticinin kendi resmî sitesidir. Arama motorunda çıkan ilk sonuç her zaman resmî site olmayabilir.

“Ücretsiz indir” başlıklı toplayıcı siteler, programın yanına ek yazılım ekleyerek dağıtır. Bu ek yazılımlar reklam gösterir, tarayıcı ayarlarını değiştirir ve kaldırılması zordur.

İşletim sisteminin kendi mağazası varsa, oradan kurmak en güvenli yoldur. Windows'ta bu mağaza kuruludur ve giderek daha çok program orada bulunur.

Kurulum ekranları

Kurulum sırasında “hızlı kurulum” yerine “özel kurulum” seçmek, ne kurulduğunu görmenizi sağlar. Aradaki tek fark birkaç ekran daha okumaktır.

Özel kurulumda genellikle önceden işaretlenmiş ek programlar çıkar: araç çubukları, tarayıcı eklentileri, “sistem hızlandırıcılar”. Bunların hepsinin işareti kaldırılmalıdır.

“Arama motorumu değiştir” ve “ana sayfamı ayarla” gibi kutucuklar da aynı gruba girer ve reddedilebilir.

Yönetici izni

Kurulum sırasında ekran kararır ve izin istenir. Bu, işletim sisteminin bir güvenlik önlemidir ve normaldir.

Beklemediğiniz bir anda bu ekran çıkarsa — örneğin sadece internette gezinirken — izin vermeyin. Bu, arka planda bir şeyin kurulmaya çalıştığı anlamına gelir.

Günlük kullanım için yönetici olmayan bir hesap kullanmak, birçok riski baştan keser. Bu ayar, hane halkının paylaştığı bilgisayarlarda özellikle yararlıdır.

Kaldırmak

Program kaldırma, ayarlardaki uygulamalar bölümünden yapılır. Simgeyi masaüstünden silmek programı kaldırmaz.

Kaldırma sırasında “ayarlarımı sakla” gibi seçenekler çıkabilir. Programı bir daha kurmayacaksanız saklamaya gerek yoktur.

Bazı istenmeyen yazılımlar listede görünmez. Bu durumda tarayıcı eklentilerine ve başlangıç listesine ayrıca bakmak gerekir.

Başlangıç listesi

Görev yöneticisinin başlangıç sekmesi, bilgisayar açılırken kendiliğinden çalışan programları gösterir. Bu liste zamanla kabarır.

Listeden bir programı çıkarmak onu silmez; yalnızca açılışta başlamasını engeller. Program yine elle açılabilir.

Bulut eşitleme ve güvenlik yazılımı dışındaki neredeyse her şey bu listeden çıkarılabilir. Açılış süresi belirgin biçimde kısalır.

Güvenlik yazılımı

Windows kendi güvenlik yazılımıyla gelir ve çoğu kullanıcı için yeterlidir. Ayrıca bir tane kurmak zorunlu değildir.

İki farklı güvenlik yazılımını aynı anda çalıştırmak, korumayı artırmaz; birbirlerini engelleyerek sistemi yavaşlatır.

“Bilgisayarınızda 347 hata bulundu” diyen açılır pencereler güvenlik yazılımı değil, dolandırıcılıktır. Bu pencereler kapatılır, içindeki hiçbir düğmeye basılmaz.

Güncellemeler

Kurulu programların güncellenmesi, işletim sistemi kadar önemlidir. Eski bir tarayıcı, güncel bir sistemde bile açık kapı bırakır.

Çoğu program kendini güncelleyebilir; bu ayar açık bırakılmalıdır.

Güncelleme uyarısı bir web sayfasında çıkıyorsa, ona değil programın kendi menüsündeki güncelleme seçeneğine güvenin.

Şüphelendiğinizde

Bilgisayar beklenmedik şekilde yavaşladıysa, tarayıcı ana sayfası değiştiyse ya da açılır pencereler çıkmaya başladıysa, muhtemelen istenmeyen bir yazılım kurulmuştur.

İlk adım internet bağlantısını kesmek, ikinci adım son kurulan programlara bakmaktır. Tarih sırasına göre listelemek, suçluyu genellikle ilk beşte gösterir.

Bankacılık şifresi girdiyseniz, temizlik yapmadan önce bankayı arayın. Bu sıralama önemlidir.

Bu yazının kapsamı dışında

Belirli güvenlik yazılımlarının karşılaştırması.

Virüs temizleme adımları.

Kurumsal ağ yönetimi.

Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Menü adları sürüme göre değişebilir; donanım işlemleri için yetkili servise başvurun.